Gece Terörü Uyku Terörü
Uyku sırasında yoğun korku, ağlama, çığlıklar ve fiziksel hareketlerle ortaya çıkan bir uyku bozukluğu durumudur. Tipik olarak 3-12 yaşları arasında (çoğunlukla da 4-7 yaşlarda) gece uykusunun ilk üçte birlik bölümünde ortaya çıkar. Çocuk aniden çığlıklar atarak, korkuyla uyanır. Çoğunlukla ajite, yüzü kızarık, terli ve kalbi hızlı atıyor durumdadır. Görünmeyen bir tehlikeden kaçıyormuş gibi yataktan atlayabilir, sakinleştirme çabalarınıza yanıtsız kalır, hatta daha da ajite olabilir. Daha sonra da bu atakları hatırlamazlar. Bir atak ortalama 15-20 dakika sürer, haftada 2-3 kez görülebilir.
Çoğunluğu kendiliğinden geçer ve zarar verici değildir. Bazı çocuklarda daha uzun sürse de, seyrek aralıklarla devam eder ve ergenlik de biter.
Tam olarak nedeni bulunabilmiş değildir ancak bazı durumların varlığı ile ilişkilendirilebilir;
- Kaygı durumu veya stres
- Ateş veya hastalık hali
- Uykusuzluk veya düzensiz uyku saatleri
- Uyku öncesi aşırı uyaran maruziyeti (ekranda oyun oynama, korku filmi seyretme, parlak ışık, gürültülü oyuncaklar vb)
- Altta yatan uyku bozuklukları (uyku apnesi gibi)
- Genetik yatkınlık (ailede gece terörü veya uyurgezerlik öyküsü)
Uyku Terörü Yaşayan Çocukta Neler Yapabiliriz?
- Düzenli uyku ve uyanma saatleri oluşturun, yeterli uyuduğundan emin olun. Gün içinde geceki atağa bağlı yorgun görünüyorsa, kısa bir gündüz uykusu iyi gelebilir.
- Uyku öncesi ekran zamanının azaltın.
- Uyku öncesine müzik dinlemek, kitap okumak, hikaye anlatmak gibi rahatlatıcı aktiviteler ekleyin.
- Eğer sık olarak, hep belirli saatlerde oluyorsa, beklenen saatten 15-20 dakika önce çocuğu uyandırıp, tekrar uykuya dalmadan önce 10-15 dakika uyanık tutun.
- Atak sırasında uyandırmaya çalışmayın, yumuşak sesle sakinleştici şekilde konuşun, rahat etmesini sağlayın. Böyle bir duruma tanıklık etmek zor ve rahatsız edici olabilir ama sakin kalmaya çalışın.
- Kaygı ya da stres yaratan durum varsa, belirleyip çözümlemeye çalışın. Bu esnada nefes egzersizleri gibi rahatlama teknikleri denenebilir.
- Yatak çevresini güvenli hale getirin, keskin ve tehlike yaratabilecek eşyaları uzaklaştırın.
- Gece terörü çok sık oluyor, uzun sürüyor veya ciddi seviyelerde ise bir uzmanla görüşün.
