Uyku Gerilemesi (Regresyonu)
Uyku, çocuk sağlığının önemli bir parçasıdır, normal bir büyüme-gelişme için de zorunluluktur. Belli bir uyku düzeni içinde giderken, bebeğinizin uykuya direnmesi, uykularında kesintilerin başlaması, düzenin bozulması uyku regresyonu dönemidir. Çoğunlukla gelişimsel ilerlemesinin bir göstergesidir ve geçici dönemlerdir.
İlk iki aylık süreçte bebekler, karışık uyku-uyanıklık dönemleri toplamında günde ortalama 14-18 saat uyurlar. Anne karnından çıkıp, dış ortama adaptasyon süreci yaşadıkları bu dönemde çok da düzgün bir uyku ritimleri yoktur. 2-3.ayda bebekler bir uyku düzeni oluşturmaya başlar, daha belirli saatlerde kısa gündüz uykuları ve uzun gece uyku dönemleri oluşur. Ancak bu mutlu düzen, bir süre sonra bozulur, bebeğiniz uyku ile mücadele etmeye, tekrar geceleri uyanmaya, huzursuzlanmaya başlar. Genellikle belli gelişimsel dönüm noktalarında meydana gelen uyku gerilemelerinin zamanı az çok tahmin edilebilir.
4.ay uyku regresyonu – Yenidoğan uyku paterninden, küçük çocuk uyku paternine değişim olmakta, yani uyku döngüsü değişmektedir.
6.ay uyku regresyonu – Hızlı bir gelişimsel süreç içindedir, yeni beceriler kazanmaktadır. Eş zamanlı diş çıkarma da olabilir ve uyku bozukluğu, diş çıkarma ile ilişkilendirilebilir.
8.ay uyku regresyonu – Emosyonel gelişimin hızlandığı bu dönemde ayrılık kaygısı ile uyku bozuklukları oluşabilir.
12.ay uyku regresyonu – Çevre ile ilişki ve farkındalığın artması, ayrılık kaygısının devam etmesi, motor becerilerin ve hareketliliğin artması ve diş çıkarma döneminin de üzerine eklenmesi ile uyku sürelerinde azalma, sık uyanma olur.
18.ay uyku regresyonu – Bağımsızlık duygularının gelişmesi, sınırları zorlama istekleri ile uykuya direnme artar.
24.ay uyku regresyonu – Fiziksel büyüme devam ederken, dil gelişimi, aktivite artışı, tuvalet eğitimi gibi ek parametreler ile uyku azalır.
Uyku Regresyonu ile Başa Çıkma Yöntemleri
- Uyku rutini oluşturun – Ilık banyo, alt temizliği veya tuvalet eğitimi olanlarda uyku öncesi tuvalete gitme, diş fırçalama, pijama giyme, uyku müziği, uyku arkadaşı, ışıkları azaltma gibi uyku öncesi rutini çocukları uykuya hazırlayacaktır. Bu işlemler içim belli saatler belirlemek ve bu saatlere riayet etmek esastır. Bildiği düzeni, bildiği saatlerde yapmak çocuğa bir rahatlık sağlar ve uykuya geçişi kolaylaştırır.
- Rahat bir uyku ortamı yaratın – Rahat, sakin, konforlu uyku ortamı oluşturun. Gece-gündüz uyku ayırımı için, gece loş/karanlık ortamda, gündüz gün ışığı varlığında uyumasını sağlayın. Ortam ısısını 20-22°C’da tutun. Anne karnındaki ortam seslerini taklit eden beyaz gürültü, çevre seslerini de baskılayarak uykuya yardımcı olabilir.
- Gün içinde aktiviteleri artırın – Gün boyu oyun oynaması, gelişimsel aktivitelere katılması, arkadaşları ile vakit geçirmesi, dış ortama çıkıp temiz hava alması gece uykularını kolaylaştırabilir. Enerjisini harcayacağı ve uyuyup dinlenmek için istek duyacağı bir günlük plan hazırlamak işe yarar. Ancak aşırı yorgunluk ve uyarı fazlalığının uykuyu etkileyeceğini düşünerek, uyku öncesine sakin dönem planlamayı da unutmayın.
- Bebeğinizin uyku sinyallerine dikkat edin – Gözlerini ovuşturma, huysuzluk, göz temasından kaçınma, kulaklarını çekiştirme, esneme gibi hareketler uyku vakti için ipucu olabilir ve belki uyku vaktini biraz öne alma veya gün içinde kısa bir uyku gibi düzenleme yapılabilir.
- Bağımsız uyku alışkanlığı oluşturmaya çalışın – Bebeğiniz bir destekle uykuya dalıyorsa (emme, gezinme, sallanma, vb), gece uyanmalarında da aynı desteği bekler. Desteksiz uyku alışkanlığı kazandırırsanız, gece uyanmalarında da kendi kendine uyuyacaktır.
Her çocukta farklı sürelerde oluşsa da uyku regresyonları çoğunlukla birkaç hafta içinde düzelir ancak bu süreçte sabırlı olmak ve uyku rutinleri dışına çıkmamak gerekir.
